geschiedenis

Hieronder kunt u de geschiedschrijving van het ACM, zoals die door de erevoorzitter van het koor in 2008 is opgetekend en reeds eerder werd gepubliceerd in het koorblad Forte

ACM na 90 jaar nog steeds springlevend

Het Almelo’s Christelijk Mannenkoor is opgericht op 26 juni 1918. Het is gestart met 21 leden en stond onder leiding van de heer H.J.Brilman. In het jaar 1918 was de 1e wereldoorlog beëindigd. Hoewel Nederland niet rechtstreeks betrokken was in het oorlogsgeweld dat miljoenen slachtoffers telde (ons land hanteerde een strikte neutraliteitspolitiek) werd ons land in economisch en sociaal opzicht wel degelijk getroffen. Schaarsheid aan de primaire levensbehoeften noodzaakten tot het instellen van oa. distributie. In die zorgelijke tijden zochten mensen een tegenwicht wat leidde tot een bloeiend verenigingsleven van zang, muziek en operette. Trouwens niet alleen zang en muziek kenden een grote bloei, ook sport en ontspanning konden zich in de brede belangstelling verheugen.

ACM – 10 jaar

In 1928 bij het 10-jarig bestaan van het Almelo’s Christelijk Mannenkoor telde het koor reeds 100 leden. In dat jaar al kwam de eerste (eendaagse) buitenlandse reis ter sprake. De tocht zou naar Bentheim in Duitsland leiden. Een reiskas werd ingesteld om te sparen voor te ondernemen concertreizen! De heer A.E.P. Sommer was de heer Brilman opgevolgd als dirigent. Met een onderbreking van 2 jaren zou de heer Sommer de leiding van het koor gedurende 25 jaar behouden. Onder zijn leiding werd 15 keer met veel succes deelgenomen aan concoursen en de hoogste prijzen in de wacht gesleept. De dertiger jaren, algemeen bekend als crisisjaren waren ook voor het A.C.M. zwaar. Het ledental daalde aanzienlijk, velen waren werkloos, matig repetitiebezoek, al met al was de financiële situatie niet rooskleurig. Op zeker moment moest zelfs het honorarium van de dirigent worden verlaagd naar f 0,50 per maand. Na de Duitse bezetting van ons land in 1940 leek het er op dat het gewone leven van alledag zich zou herstellen, ook het verenigingsleven. Niets is minder waar, in 1942 kwam het bevel dat ons koor zich diende aan te sluiten bij de Cultuurkamer. De bezetting ging bepalen wat wel en niet mocht. Na ampel bestuurs- en ledenberaad, werd besloten dit niet te doen en alle activiteiten stil te leggen. Vanaf 26 maart 1942 tot 3 mei 1945 stond het ACM op non-actief. De contributie werd normaal doorbetaald i.v.m. de verplichtingen aan dirigent Sommer die de gehele periode zijn honorarium ontving!

Begin april 1945: Almelo bevrijd door de Canadezen.

Het duurde niet lang of het ACM-bestuur kwam weer bijeen teneinde het haperende koor nieuw leven in te blazen. Ledenversterking was een eerste vereiste en reeds na een aantal maanden ging dat aardig lukken.

ACM – 30 jaar.

Bij het 30 jarig jubileum in juni 1948 kon men al weer terugzien op tal van goede vocale prestaties, zoals een uitstekend geslaagd optreden tijdens de eerste 3 daagse buitenlandse concertreis in de schouwburg van Kortrijk, België (juli 1947) en een optreden voor de NCRV – radio (januari 1948) dat veel positieve reacties opleverde. Eind van dat jaar werd besloten tot oprichting van wat wij heden het verjaardagsfonds noemen. Uit dit fonds werden en worden de kosten betaald voor “lief en leed” van onze leden. Zo te zien liep alles naar wens. Maar de naoorlogse mens is kritischer geworden. De gemoedelijkheid van voorheen heeft plaats gemaakt voor een zekere strijdbaarheid, wat niet alleen merkbaar is in de samenleving, doch ook eveneens in het verenigingsleven. Daarnaast is er een veelheid van recreatie- en ontspanningsmogelijkheden ontstaan. De televisie deed zijn intrede en concerten konden aanvankelijk niet op tegen dit nieuwe medium. Dit alles had ook op ACM invloed en bracht het koor in een periode van inzinking. Het is gedurende vele jaren te danken geweest aan de bestuurskracht van ACM dat het koor niet ten onder ging. Ook het vertrek van dirigent Sommer in 1953 en de vele wisselingen van dirigenten hebben ertoe geleid tot een desinteresse bij vele koorleden. Het toenmalige koorbestuur sloeg de handen ineen om het koor zijn plaats in de lokale gemeenschap te hergeven.

Na een 25 jaar lang dienstverband van dirigent A .Sommer, nam Gerrit Peuscher de muzikale leiding bij het ACM over van 1953 tot 1956. Hij werd dirigent in een moeilijke periode van het ACM. Door diverse oorzaken daalde het aantal zangers tot rond de 40. Een massaal aftreden van het voltallige bestuur tijdens de jaarvergadering kon destijds maar net worden voorkomen. Toch werd er normaal gezongen en gewoon meegedaan met concerten in de directe omgeving. In de Hervormde Kerk te Vriezenveen vond een Gezamenlijk Mannenkoor Concert plaats. Vroomshoop was ook present. Wij zongen daar het lied: ”Der alter Baum”. Het ging van geen kant. Ongelijk en behoorlijk vals op meerdere momenten. De dirigent weigerde toe te geven, wenste niet af te slaan maar bleef gewoon doorzwaaien. Aan het eind dankte hij het publiek dat hem en ons een warm applaus gaf. Ik had goede bekenden bij het koor uit Vroomshoop. Ik wist me geen raad en was na afloop zeer snel vertrokken. Een week later op de repetitie wilde ik toch wel nadere toelichting van de dirigent “Geen paniek heren zangers”, zei Peuscher:” Alles ging daar uitstekend”. Na afloop van het concert werd dirigent Peuscher door een bestuurslid uit Vroomshoop netjes aan zijn mouw getrokken. Hij waardeerde het lied dat wij in Vriezenveen zongen bijzonder. Hij vroeg om die partituur te lenen. Ze zongen op hun koor de laatste tijd steeds maar dezelfde soort liederen. Ze wilden ook eens een wat moderner stuk instuderen.
Chris Naber

ACM – 40 jaar.

En hoewel het beoogde herstel bepaald niet van de ene op de andere dag tot stand werd gebracht, was er bij het 40 jarige bestaan van het ACM in 1958 voldoende reden om daar uitgebreid feestelijk bij stil te staan. Een jubileumconcert met het Overijssels Filharmonisch Orkest en solisten o.l.v. Wouter de Rooij, een receptie en feestavond waren onderdeel van de festiviteiten, daarnaast ging het koor, inmiddels weer 70 leden tellend op koorreis naar het Sauerland. Door bemiddeling van erepresidente, mevr. E.M. Sichterman-van Heemskerk van Beest, weduwe van burgemeester Sichterman, in leven erevoorzitter van ons ACM, aanvaardde mr. W.C. Graaf van Rechteren Limpurg Almelo, het beschermheerschap van ACM. Hij is onze beschermheer gebleven tot zijn overlijden in februari 1994. Tijdens zijn uitvaartdienst in de Grote Kerk te Almelo heeft ons koor hem zingend de laatste eer mogen bewijzen. Met een concert te Almelo, samen met het Haags Matrozenkoor, neemt ACM na periode van vier jaar afscheid van dirigent Wouter de Rooij en begint Jac. Reuland in 1960 als nieuwe dirigent. De koorverslagen van de eerste jaren 60 spreken dan ook van “rijke en gezegende tijden”. Veel en vaak werd er gezongen en het ledental steeg tot bijna honderd. ACM had binnen en buiten Almelo weer een uitstekende naam en reputatie. Als goede vrienden scheiden dirigent Reuland en ACM tegen eind 1965. Een opvolger werd gevonden in de heer G.Hulsink, wat geen succes was en begin 1967 vertrok hij. De heer J.W.Horst, dirigent van het plaatselijke Leger des Heils, neemt tijdelijk de honneurs waar, zodat het bestuur de tijd krijgt om op te gaan naar een bij het ACM passende dirigent. De in maart 1967 nieuw aangetrokken voorzitter kende een oude schoolvriend die in Kampen woonde t.w. Klaas Jan Mulder, een begaafd dirigent. Na enig voorwerk en een avond lang praten ten huize van de heer Mulder, was hij bereid om de directie van het ACM voor 2 jaar op zich te nemen (naast het dirigentschap van het mannenkoor te Kampen, Heerde en Enschede) mits wij bereid waren op dinsdagavond te repeteren. De koorleden waren enthousiast; op dinsdagavond repeteren hield wel in dat wij van de Wheeme op het Kerkplein verhuisden naar de Exoduskapel. Het geheel eigen repertoire dat de nieuwe dirigent inbracht werd goed ontvangen en zorgde voor een toeloop van nieuwe leden.

ACM 50 jaar.

Een hoogtepunt in het bestaan van het ACM was de viering van het gouden koorjubileum in juni/juli en november 1968. De toekenning door H.M. Koningin Juliana van de Erepenning van Verdienste en uitreiking daarvan op het stadhuis van Almelo door burgemeester mr. Rijpstra en tevens de zilveren legpenning van de stad Almelo, gaven glans aan het bestaan van het ACM. Een repetitie en feestavond voor tal van belangstellenden, respectievelijk leden en hun dames completeerden de festiviteiten die werden besloten met een jubileumconcert op 22 en 23 november in de Grote Kerk te Almelo. Een ander hoogtepunt in de Mulder – periode was het zingen in “De Doelen in Rotterdam”. Er werd daar op 23 mei 1969 samen met de mannenkoren uit Enschede, Heerde en Kampen een zeer geslaagd concert gegeven dat door de NCRV – radio werd uitgezonden. Helaas heeft een ernstig ongeval op de terugweg naar Almelo een zware domper op het succes van dit concert gelegd. Echter door dit ongeval werden de bestaande vriendschapsbanden nog hechter en ontstond een grote mate van saamhorigheid.

BUSCRASH ACM 1969,Vrijdagmorgen 23 mei met drie volle touringcars van fa. Winkel uit Vriezenveen op weg naar “De Doelen” in Rotterdam voor een zeer interessant concert met de vier christelijke mannenkoren van dirigent Klaas Jan Mulder. Koren uit Kampen, Heerde, Enschede en Almelo zongen afzonderlijk en enkele nummers gezamenlijk. ACM zong aan het einde van ‘haar’ concert “Deux Prières” van Poulenc. Een muzikaal zeer gevarieerde kooravond waar het publiek in de goed gevulde Doelenzaal na afloop langdurig voor applaudisseerde. Ook de ACM-ers en de meegereisde fans konden tevreden zijn. Om 23.15u. vertrokken de drie bussen weer oost-waarts. Er heerste alom grote tevredenheid en een heerlijk gevoel de komende drie dagen (waaronder de beide Pinksterdagen) van een verdiende en heerlijke rust te gaan genieten. Maar dat pakte, op die pikdonkere zaterdagnacht 24 mei om 02.15u op de Rijksstraatweg bij Twello net voor de IJsselbrug, geheel anders uit. In de drie bussen lag iedereen nietsvermoedend te doezelen. Een personenauto komende uit de tegemoetkomende richting Deventer, leek door hoge snelheid en door afwijkend rijgedrag onze bussen niet op normale wijze te kunnen passeren. De chauffeur van de eerste bus week maximaal uit maar rechts, reed daartoe zelfs de berm in. Voor onze tweede bus werd de situatie noodlottig. Onze chauffeur kon de personenauto die recht op hem af kwam niet meer ontwijken. Door de hevigheid van de botsing met de personenauto (vijf inzittenden!) kantelde de sterk remmende bus en schoof vuurspattend door op zijn rechterkant over de rijbaan. Er ontstond een geweldig spoor van glas en nog veel meer glas. Links van het middenpad zaten 2e tenor Jan Bootsma en bas Willem Maneschijn. Ze werden door de enorme crash ruw gewekt. Ze werden naar rechts geslingerd en lagen, voor ze er erg in hadden, boven op de medezangers die vanaf dat moment niet meer rechts van hen zaten maar nu ineens onder in de bus lagen. Willem Maneschijn, de oor- en ooggetuige van dit verslag:”Ik zag geen hand voor ogen, maar hoorde des te meer. Geluid van glasgerinkel, er werd flink geschreeuwd door de zangers die geen kant op konden. Het bleef aardedonker. Enige paniek? Ja dat mag je gerust stellen. Alle ramen aan de nieuwe onderkant waren gesprongen en overal lag en voelde je glas. Ik dacht even dat we in het water zouden geraken. Toen het bovendien naar brandend rubber rook wist ik dat ik zo snel mogelijk naar buiten moest. Recht voor me voelde ik het noodluik. Die werd gelukkig van buitenaf al geopend. Ik was een van de eersten die buiten de tweede bus op het groene tapijt van glas stond. Ik kon gelukkig weer wat zien. Ik zag een vrouw bij de voorkant van onze bus staan. Ze zat helemaal onder het bloed, stak haar armen in grote wanhoop omhoog en schreeuwde enkele malen ver- schrikkelijk hard. Toen zakte ze in elkaar. Ze heeft zich letterlijk de dood in geschreeuwd. Wat een drama. Rondom onze tweede bus kwamen steeds meer hulpverleners uit bus 1 en bus 3. Achterelkaar kropen de zangers uit de rampbus en zochten vooralsnog een plekje in de berm. Militairen van de Boreelkazerne waren toevallig in de buurt en verleenden assistentie. Ik werd naar het Café iets verderop gebracht. Daar werd iedereen perfect opgevangen. Ambulances kwamen aangereden om 2 zwaar gewonde auto-inzittenden en overige ernstig gewonde Almeloërs naar de 2 ziekenhuizen in Deventer te brengen voor verdere behandeling. Veel zangers uit bus 2 werden in de berm en in het Café verzorgd aan schaaf en snijwonden die velen hadden opgelopen. Later vernamen we dat er drie personen uit de auto waren omgekomen en dat het zeker een klein wondertje was dat de meeste ACM-ers het er redelijk goed vanaf hadden gebracht. Dat laatste gold nog niet voor onze zangers J.Eshuis, W.Stegehuis en G.Nieuwerth sr. die ernstiger verwondingen hadden. Wat kennelijk niemand wist is dat de vrouw van Nieuwerth gewoon met alle andere Almeloërs naar huis is ging, waar pas bleek dat ze haar beide sleutelbenen had gebroken. Het duurde bijna 3 uur voordat de extra bus van de fa. Winkel ons naar huis kon brengen.” De dinsdag na Pinksteren waren de meeste zangers present in de Exoduskapel. Er werd uitvoerig nagepraat. Het was een bijzondere avond geheel in het teken van dankbaarheid. Dank aan de vele hulpverleners die die nacht geweldig hebben gepresteerd. Doktoren, zusters, broeders, de bemanning van de ziekenauto’s. de behulpzame militairen en niet in de laatste plaats het geweldige echtpaar van het Café waar goede eerste opvang werd gegeven aan de gewonde en geschrokken ACM-ers. Wim Maneschijn heeft nog geruime tijd na het ongelijk last gehad van slaapproblemen. Hij voelde zich bovendien opvliegerig en duizelig. Met een klein beetje trots toonde hij me recent de nog net zichtbare kras op z’n zegelring. Hij zoekt nog altijd naar de plaats van de nooduitgang in de bus, maar ook in de hotels waar hij komt. Dat gaat er nooit meer uit. We sluiten af met een bijzondere reactie van een zestal mensen uit Alphen a/d Rijn. Ze zaten in de Doelenzaal tijdens ons concert. Wij horen jullie Almelo’s Christelijk Mannenkoor nog zingen: Nader, mijn God bij u, zij steeds mijn beê; zij ‘t levenspad soms ruw, gaat Gij maar mee ! Wij hopen, dat uw ervaring geweest is, dat God op uw thuisreis mee ging !
Wim Maneschijn

Op het moment van dat rampzalige ongeval was reeds de overeenkomst met Jos Vranken als opvolgend dirigent met het ACM gesloten (per 1 april 1969.)Klaas Jan Mulder verliet het koor conform de afspraak en werd dirigent van het Oratoriumkoor in zijn woonplaats Kampen (een oude wens van hem.) Het concert in Rotterdam was zijn afscheidsconcert van ons koor. De komst van Jos Vranken jr. op 1 april 1969 luidde voor het ACM een geheel nieuwe periode in. Een nog jonge telg (30) uit een roemrijk muzikaal voorgeslacht kwam uit het westen des lands (Poeldijk) de scepter zwaaien over een historierijk koor in het oosten van het land, zou dat wel goed gaan? Het was in het begin wel even wennen doch in het jaaroverzicht 1969/1970 schreef de secretaris: Dat onze keus voor een nieuwe dirigent in alle opzichten is geslaagd blijkt wel uit de opkomst van onze leden. Er zijn er bij die geen repetitie hebben overgeslagen, die er zelfs hun verjaardag om hebben verzet. Dinsdagavond is voor het ACM! Op de verjaardag van het ACM op 11 augustus 1970 geeft Jos Vranken zijn eerste signaal aan ons koor, eens na te denken over een buitenlandse concertreis. De ledengroei uit de periode Klaas Jan Mulder van 70 naar 80, zette zich onder Jos Vranken voort naar circa 100 zangers tegen het einde van 1970. Een nieuw enthousiasme was in het koor gevaren. Het ACM heeft onder bekwame dirigenten als Sommer, de Rooij, Reuland en Mulder een brede bekendheid verworven, die ver over de lokale en heeft doen uitslaan. Hij had de moed om het koor in 1971 in te schrijven voor deelname aan het Internationaal Koorfestival in het Kurhaus te Scheveningen. Door de deelname aan dit festival ontstond er een veelbelovende sfeer, welke een blijvend stempel op het koor zou drukken. Internationale contacten werden gelegd en in 1972 werd een tiendaagse reis naar Engeland en Wales ondernomen. Het zingen in St.Pauls Cathedral in Londen was een belevenis. In Wales werd deelgenomen aan het vermaarde Eisstedfodd in Llangollen. Zingen in een met duizenden toehoorders gevulde tent, opgezet tussen de heuvels van het bloeiende landschap van Wales, zal men niet licht vergeten. Na deze boeiende trip was het ijs definitief gebroken; het bestuur en leden besloten op de internationale toer door te gaan. Met succes werd in 1973 de eerste van een serie Internationale Koormanifestaties gehouden. Koren uit Bulgarije, Amerika, Engeland en Noorwegen zongen in Almelo in de Hagen. Twee jaar later werd op verzoek van de Federatie van Zangersbonden opnieuw een manifestatie georganiseerd, nu met koren uit Roemenië, Noorwegen, Griekenland en Hongarije. In totaal heeft het ACM in de zeventiger en tachtiger jaren 8 Internationale Koormanifestaties georganiseerd met koren uit de hele wereld! Een van de koren die in 1975 aan het J.F.K. en de manifestatie Almelo deelnam was het Vándor Kores uit Hongarije. Dat koor en velen daarna werden gehuisvest bij leden van het ACM en verwante vrienden. Dat gastheerschap van een week werd meestal met verve vervuld. In 1976 werden de rollen omgedraaid en trok het ACM vergezeld door burgemeester Schneiders en echtgenote op haar eerste trip naar Hongarije – Boedapest, de uitwisseling met Vándor Kores. Geweldige reis per trein, ondanks alle problemen die wij moesten overwinnen omdat wij door het ijzeren gordijn gingen. Dit werd opnieuw een geweldige ervaring, het zingen in de schitterende kathedralen en kerken, de concerten in Boedapest en Scentendre, de kennismaking met de stad Boedapest. ???? optreden. Ook het bezoek aan Debrecen waar het koor het Wilhelmus zong tijdens de kranslegging door burgemeester Schneiders en zijn echtgenote bij het monument van Michiel de Ruijter, die drie honderd jaar geleden in 1676, 27 Hongaarse predikanten redde van de galeislavernij, dat alles staat met gepaste trots geschreven in de geschiedenis van het koor. Vóór de 1e concertreis naar Hongarije werd eerder dat jaar een vijfdaagse koortrip gemaakt naar het Frankenland in Zuid-Duitsland. Elke dag werd tenminste één concert gegeven en elke keer weer trok onze uitvoering een tot aan de laatste plaats gevulde kerk. De heer Walter Sommer uit Maßbach werd op grond van deze reis tot erelid van ons koor benoemd.

Ook in het geschiedenisrijke jaar 1976 werd onder de naam “Almelo’s Christelijk Jeugdkoor Con Moto”, op 4 november door een groepje enthousiaste mensen uit de kring van het ACM een kinder- en jeugdkoor opgericht. Een koor dat ten nauwste was verbonden met het ACM. Met Kerst 1976 mocht dit koor met 65 leden onder leiding van dirigent Jan Stulen, al samen met het ACM tijdens het jaarlijkse kerstconcert mede optreden. Helaas moest dit jeugdkoor door verminderde animo in 1998 worden opgegeven.

De zeventiger jaren zullen geboekstaafd blijven als de jaren van de internationale concerten, waarbij echter ook de plaatselijke en regionale uitvoeringen steeds hun vaste plaats bleven behouden. Waarbij vooral gedacht kan worden aan de jaarlijks georganiseerde massale kerkzang in de sporthal aan de Rembrandtlaan en de kerstconcerten in de Karmelkloosterkerk in Zenderen. Ook werden nog tal van nevenactiviteiten ter hand genomen, zoals bijvoorbeeld het opstarten van het verenigingsblad Forte in januari 1974 op initiatief van Martinus Roskam, tot op heden een zeer gewaardeerd blad dat 6 x per jaar verschijnt. Een ander initiatief was in 1976 het instellen van een “kostuumcommissie”, die een financieringsplan opstelde en in hetzelfde jaar realiseerde dat ieder koorlid werd uitgedost met een donkerblauwe smoking, dat ook heden ten dage een waardige presentatie van het A.C.M. waarborgt. In juni 1978 bestond het ACM 60 jaar, ter gelegenheid waarvan op 4 november een groot jubileumconcert werd gegeven in het cultureelcentrum “De Hagen”. Voor de eerste keer werd de compositie van de “Polni Mše” van Martinu uitgevoerd. Medewerking daaraan werd verleend door het Overijssels Philharmonisch Orkest, met Henk Kamphuis op het harmonium, Koos Weterholt op de piano en de bas/bariton Charles van Tassel als solist. In mei 1978 mocht het A.C.M. optreden voor de N.C.R.V. – televisie, terwijl op de jubileumdag (27 juni) in de Grote Kerk een feestelijk concert werd gegeven, vrij toegankelijk voor belangstellenden, waarna op 30 juni in de grote zaal van het dr. Groencollege een receptie plaatsvond, met aansluitend een feestavond voor leden en genodigden. Hierbij trad onder andere de toen zeer bekende accordeonist Johnny Holshuijsen op.

De prachtige jaren 80.

Hier breekt een periode aan waarin het aantal kooractiviteiten die van voorgaande jaren zou overtreffen. Buiten de normale plaatselijke en regionale kooruitvoeringen werden in de jaren ’80 tot en met ’88 in het kader van het Internationale Koorfestival 5 maal buitenlandse koren in Almelo ontvangen. Steeds werd één buitenlandse koor een week in Almelo (en omgeving) thuis bij de leden ondergebracht (soms gezelschappen van 100 of meer personen). Het A.C.M. zorgde voor de ontspanning en maakte bustochten naar Amsterdam, Giethoorn en naar andere bezienswaardigheden. Op verzoek van de directie van het J.F.K. werden in diverse streken van Nederland, onder andere in Almelo, internationale koormanifestaties georganiseerd. In Almelo steeds met vier deelnemers te weten het koor dat in Almelo was ondergebracht, twee andere buitenlandse koren die uit andere delen van Nederland naar Almelo reisden om voor één avond hun medewerking te verlenen en natuurlijk het A.C.M. als organisator van de manifestatie. Zij zorgden vaak voor verrassende uitvoeringen van internationale koormuziek in “De Hagen”, later het Theaterhotel. De uitvoeringen trokken volle zalen met zangliefhebbers genoten van de zang. Tientallen zangkoren, werkelijk uit de hele wereld, maakten de manifestaties tot een groot succes. In die prachtige jaren ’80 trok het A.C.M. er zelf acht keer op uit, respectievelijk naar Hongarije (2x), Finland, Duitsland, Denemarken, Wenen, België en binnen Nederland naar Haamstede/Poeldijk en voor het Koninginneconcert naar de Houtrusthallen in den Haag. Een korte samenvatting van de hoogtepunten van de reizen in de jaren 80.

Hongarije

Deze tweede concertreis in 1980 ging naar ons vriendenkoor in Szeksard, een stad boven het Balatonmeer, in een prachtig natuurgebied. Drie volle bussen A.C.M.-ers beleefden een geweldige periode met diverse concerten. Loco-burgemeester, wethouder Holsbrink vergezelde het koor op deze reis. Achteloos lieten wij soms bijbels achter in de kerken waar wij zongen. Dat wij de mensen, die toen nog onder het communistisch regiem leefden een enorm plezier deden met onze zang, moge blijken uit onderstaande regels, opgetekend door een A.C.M.-zanger na een optreden in het Evangelische kerkje van Pecs:

     Het kerkje in donker, klein
     veel mensen in de klem
     de sfeer heeft iets van Bethlehem
     Vraag niet hoe het kan
     we raken in de ban,
     en treffen bij d'Hongaren
     precies de goede snaren
     Wij gaan ons weegs
     de bussen gaan hun weg weer banen,
     zij blijven achter,
     dankbaar en in tranen...

               Moederdag 11 mei 1980

               Cees Maurits.
               Pecs, Hongarije.

Finland

Van 30 mei tot en met 6 juni bracht het A.C.M. een tegenbezoek aan “Jussit” in Seinäjoki. Een concertreis die gekenmerkt werd door bijzondere fraai zomerweer. De cruise met de Finnjet over de Oostzee, zowel heen en terug. Was een belevenis van de eerste orde en het bezoek aan Helsinki een ervaring, die veel van de 185 A.C.M. – ers (95 zangers) zich nog heugen. Gezongen werd daar bij het monument van de componist Sibelius, alsmede in de uniek gesitueerde Rotskerk. Een wel zeer aparte ervaring in het noordelijk gelegen Seinäjoki was wel, het zo goed als ontbreken van het verschil tussen dag en nacht, tussen licht en donker, de zon ging daar bijna niet onder. De grootsheid van de natuur en de gastvrijheid van ons erelid Tapani Aho en de zijnen waren in één woord geweldig!

Duitsland

Nog in hetzelfde jaar, op 23 en 24 oktober, bracht het A.C.M. een bezoek aan het Rintelner Madrigalkoor in de Bundesrepubliek Deutschland, waar samen met dit koor werd geconcerteerd en door het A.C.M. in de kerkdienst werd gezongen.

Houtrusthal den Haag

Een wel zeer indrukwekkend evenement beleefde het A.C.M. aan zijn deelname aan het Koninginneconcert op 30 april 1983, waarin de viering van “Jos Vranken 25 jaar toonkunstenaar” centraal stond. Voor een stampvolle Houtrusthal in den Haag, gevuld met vierduizend luisteraars, zongen zo’n 600 zangers en zangeressen, allen behorend tot de koren van Jos Vranken begeleid door het Residentieorkest, onder ander het Oratorium: “Het lied van de bossen” van de Russisch componist Sjostakovisch en als stralend glanspunt “Land of hope and Glorie” van Elgar, een uitbundig slot. Het A.C.M. overnachtte bij gastgezinnen en in een jeugdherberg en vertrok daags daarna naar Poeldijk, waar ter gelegenheid van Jos Vrankens zilveren jubileum in de Bartholomeuskerk een feestelijk viering plaatsvond, waarin door de zangkoren Deo Sacrum, het Groot Mannenkoor Zwolle, het C.O.V. Scheveningen en het A.C.M. werd gezongen.

Denemarken

Ruim 150 A.C.M.-ers inclusief aanhang gingen op 11 mei 1985 voor een week naar Denemarken en bezochten Kopenhagen, Slangerup en Köge. Burgemeester Schneiders vergezelde het koor en bracht een tegenbezoek aan zijn collega’s in Köge.

In de verslaglegging over de jaren 1970 t/m 1980 komt u met regelmaat de naam van burgemeester mr. F.J.H. (Frits) Schneiders tegen, met name bij onze buitenlandse contacten en concertreizen. Ook bij de ontvangsten van buitenlandse koren op het stadhuis in Almelo, was hij er altijd bij om de gasten welkom toe te roepen. De vriendschap met het A.C.M. en met de toenmalige voorzitter van ons koor dateert reeds vanaf de beginjaren van zijn burgemeesterschap in Almelo (1970). Hij en ook zijn echtgenote Lisbeth werden zeer gewaardeerd door de koorleden, die als koor een aantal keren bij hem thuis in de tuin werden uitgenodigd voor “een borrel” zoals hij dat altijd noemde en waarbij ook de Graaf van Rechteren (onze beschermheer) aanwezig was. Frits Schneiders is op 28 januari 2002, 78 jaar oud overleden. De uitvaart vond plaats in een zeer kleine kring.
Roel Koetsier

Wenen

In november 1987 wachtte ons koor een enorme uitdaging, waaraan trouwens als een jaar tevoren werd gewerkt, te weten de deelname aan het vierde Internationale Männerkoor Wettbewerb Franz Schubert in Wenen. Zo’n 80 leden reisden voor het eerst zonder partners, in een zogenaamde slaapbus, hetgeen weer een nieuwe ervaring opleverde. Wij zongen drie verplicht werken van Franz Schubert en enkele vrije nummers. Het A.CM. werd tweede in het totale concours. Eén van de Schubertuitvoeringen werd door de jury bestempeld als de beste van het festival en het A.C.M. werd bekroond met de Franz Schubert ere-prijs van de Stad Wenen. Toen de uitslag van de jury bekend werd gemaakt in Hotel Kummer in Wenen, was menig lid en de dirigent “tot tranen toe bewogen” en beleefden we daar ontroerende momenten. In aanwezigheid van burgemeester Schneiders werden de glazen geheven op het behaalde succes.

 

 

 

1987 Internationaal Franz Schubert koorfestival in Wenen. Hiernaast veel ACM- zangers en terechte winnaars van de beste Schubertvertolking. Op de foto geheel links erevoorzitter Roel Koetsier, in het midden heel klein erelid Wim Maneschijn en geheel rechts ons erelid Dirk Triller. Veel zangers op deze bijzondere foto zijn inmiddels overleden en zingen nu in het Hemelse Koor. Ze zijn moeilijk op deze foto te herkennen. Met ere vermelden we ze hier: Jacques Jansen, Gerrit Bosch, Wim Olijdam, Herman Post, en Jan van Stek.
Harrie Benschop

 

 

In 1988 was het 70 jarig bestaan van A.C.M. in aantocht. Het leidde het koor met aanhang medio mei voor een drie daagse pleziertocht naar het Belgische Brugge, waar de bloedprocessie werd aanschouwd. Vervolgens ging de reis naar Haamstede, van waaruit de volgende dag de Deltawerken werden bezocht, een boottocht werd gemaakt en de dag werd besloten met een feestavond. De dames boden bij die gelegenheid de koorleden een nieuwe zwarte concertmap aan. Ter afsluiting van deze bijzondere aardige uitstap werd Poeldijk aangedaan, de thuishaven van onze dirigent Jos Vranken, waar wij in de Bartholomeuskerk ‘s avonds de Missa Brevis hebben gezongen.

De negentiger jaren was een stabilisatie met minder concertreizen. De nadruk lag meer op diverse plaatselijke en regionale activiteiten. Toch wordt in 1992 alweer het Canadese mannenkoor “Orpheus Male Choir”uit Hamilton ontvangen en een week lang gehuisvest. Er wordt samen geconcerteerd en het A.C.M. ontvangt een uitnodiging voor een tegenbezoek. De invitatie gaat voorlopig in de ijskast. Het werd iets teveel van het goede. Eerst half Europa afgereisd en dan ook nog naar Canada? We onderbreken onze voorbereiding op het jubileumconcert “75 jaar A.C.M.” voor een klinkende kerstperiode. Naast de jaarlijkse organisatie van de massale kerstzang in de sporthal Rembrandt (t/m 1977) en het kerstconcert op eerste Kerstdag in de Grote Kerk te Almelo (voorheen in de Kloosterkerk te Zenderen), gaat de A.C.M. – familie massaal naar de Kerstmarkt te Münster, met in de namiddag een kerstconcert in de Paulus-basiliek.

1992 Was ook het jaar van het overlijden van onze beschermheer mr. W.C. de Graaf van Rechteren Almelo. Het A.C.M. eerde hem door medewerking te verlenen in de dankdienst voor zijn leven in de Grote Kerk en de bijzetting in het familiegraf in het Gravenbos. Wij hebben als koor veel te danken aan de graaf en de gravin en aan zijn zuster mevr. De barones de Vos- van Steenwijk.

Als inleiding op ons jubileumjaar 1993 vinden op 26 september 1992 een zogenaamd 5x A.C.M. – concert plaats in het Theaterhotel. Mannenkoren uit Aalten, Alblasserdam, Apeldoorn, Alkmaar en gastheer Almelo, die een gehele zaterdag met hun dames een Almelo-programma aanboden. Op 16 maart 1993 concerteren het Almelo’s Mannenkoor en het A.C.M., als uiting van hun goede relatie en als start van beider jubilea (2 x 75 jaar), gezamenlijk in de Georgiuskerk. Zaterdag 26 juni vindt de officiële receptie plaats in het Theaterhotel, gevolgd door een feestavond voor leden met hun dames en genodigden, onder wie buitenlandse gasten. Zondag 27 juni 1993 vindt de herdenkingsdienst plaats van het 75 jarig bestaan in de Grote Kerk, met medewerking van de Almelose Christelijke Harmonie en oud-burgemeester Frits Schneiders die ons verrastte met een boeiende feestrede.

Op 6 november 1993 wordt in het Theaterhotel het jubileumconcert gegeven met medewerking van de Johan Willem Frisokapel, Hilary Reynolds sopraan, Henk Kamphuis, harmonium en Roel Praas klavier. Uitgevoerd werden onder andere Festgesang an die Künstler, Polni Mše, Der Fremersberg, The Voice of Freedom, Domine Salvam Fac. Het A.C.M. telt tijdens deze jubileum hoogtepunten 130 leden. In dit jaar 1993, na 25 jaar trouwe dienst, stopt onze vaste organist en tweede dirigent van ons koor Henk Kamphuis met zijn werk voor het A.C.M. Henk was een steun en toeverlaat en zeer gewaardeerde medewerker van het A.C.M. Zijn plaats wordt ingenomen door Henk Linker.

De festiviteiten “75 jaar A.C.M.” worden afgesloten met een 10 daagse concertreis in het voorjaar 1994 (5 mei – 14 mei). Per speciale trein vertrekt het grote gezelschap op 5 mei naar Oost-Europa, halteplaats Gdansk in Polen, Praag in Tsjechië, Boedapest in Hongarije en Wenen in Oostenrijk. Plaatsen waaraan het A.C.M. vanuit het verleden meer dan goede herinneringen bewaart. Het wordt een voorspoedige reis met mooie concerten in indrukwekkende, prachtige kerken in deze metropolen.

Nog één grote en belangrijke reis staat ons te wachten in de jaren 90. Canada! Het is voorjaar 1997 als het koor zich opmaakt voor deze bijzondere concertreis van 29 april tot 10 mei. Een grote wens van ons koor gaat dan toch in vervulling te weten een tegenbezoek brengen aan de beide bevriende koren in Hamilton en Montreal. Wat een reis! Onvergetelijk.

In februari 1998 vindt een dirigentenwisseling plaats. Na 29 jaar A.C.M. neemt Jos Vranken afscheid. De cohesie tussen koor (bestuur) en de dirigent was afgenomen. Na bijna 30 jaar goede jaren werd dan ook het gesprek over het afbouwen met Jos Vranken geopend en gesproken over het naderend passend afscheid. Tijdens het laatste gesprek met een afvaardiging van het bestuur deelde Jos Vranken mede, dat hij met directe ingang bedankte als dirigent van het A.C.M. (wegens gebrek aan vertrouwen). Het A.C.M. heeft veel aan Jos Vranken te danken en in die bijna 30 jaar geweldige prestaties geleverd! Valeria Boermistrova wordt als interim aangesteld tot en met het najaarsconcert, waarna op 3 oktober 1998 Ton de Waal als vaste dirigent het roer overneemt. Inmiddels is Valeria, als opvolger van tweede dirigent Meindert van de Woude terug bij het koor.

In het jaar 1999 wordt de “Stichting Vrienden van het A.C.M.” opgericht. “Vrienden” die het koor jaarlijks financieel steunen om de doelstelling: het mannenkoor extra financiële ondersteuning te bieden, die kan bijdragen aan een hoge kwaliteit van het kooroptreden. Een grote groep sympathisanten treedt toe.

In april 2000 bereikt ons het bericht dat ons erelid Tapani Aho, voorzitter van “Jussit” in Finland op 71 jarige leeftijd in Seinajoki is overleden. Op 8 april heeft een grote herdenkingsdienst plaats gevonden in de ons bekende kerk te Lakenden, waar wij bij ons bezoek concerteerden. Wij hebben een goede vriend en een waardig erelid verloren.,

I.v.m. de herdenking 55 jaar na de bevrijding, zijn in mei 2000 Canadese veteranen naar Almelo overgekomen. Nu oude mannen en vrouwen, toen jonge soldaten die bovendien een aantal van hun vrienden zagen sneuvelen. Emotionele momenten en voor de meesten van hen een laatste reis naar het verleden. Beide mannenkoren zingen op 4 mei tijdens de herdenking van Ecce quomodo moritur en 4 dagen later tijdens het Oranjeconcert in het Theaterhotel het goed gezongen “Bridge of Hope” speciaal voor onze Canadese gasten.

Op 12 mei 2001 vindt opnieuw een 5x A.C.M. plaats, nu in Alblasserdam. Wij zingen in het Amphi-theater, daarna een inloopconcert in de kerk “de Haven” en ‘s avonds het grote concert van de 5 koren in een overvolle Grote Kerk.

Van 20 t/m 23 september 2001 brengt het koor een bezoek aan het vroegere Oost Duitsland, o.a. Erfurt en Weimar. De koorleden met hun echtgenotes genieten van een 4-daags gevarieerd programma, van orgelconcert in de Bachkerk in Arnstadt tot bezoek aan prachtige gebouwen in Weimar. Ook wordt een bezoek gebracht aan het voormalige vernietigingskamp Buchenwald, dat veel indruk maakt op het gezelschap. Op zaterdagavond verzorgt het A.C.M. een concert in de Walburgiskirche in Apfelstadt en zondagmorgen verleent het koor medewerking in de dienst in de Erfurter Kaufmannskirche.

Op zaterdag 9 maart 2002 wordt op verzoek van de Parochieraad Georgius medewerking verleent ter herdenking van 100 jaar St.Georgiuskerk. De door onze dirigent Ton de Waal bewerkte mis van Herman Finkers wordt door ons ten gehore gebracht. Tevens wordt van deze mis een C.D.-opname gemaakt ten behoeve van het restauratie-fonds. 6 Dagen later, op 15 maart alweer, verlenen wij onze medewerking aan het kerkconcert van de Hengelose Christelijke Harmonie in de Bethel in Hengelo.

Op 14 maart 2003 verzorgt het ACM op verzoek van de Koninklijke Christelijke Zangersbond, opnieuw in de Georgiuskerk, een 3- mannenkorenconcert. Mannenkoren uit Deventer, Glanerbrug en Almelo, benevens een aantal solisten werken aan dit evenement mee. In het kader van 85 jaar A.C.M. wordt op 9,10 en 11 mei 2003, een reis ondernomen naar Zuid-Limburg, met als onderkomen het Rolduc te Kerkrade. Excursies naar Gulpen en Maastricht. Een boottocht over de Maas en een bezoek aan de grotten van de St.Pietersberg. Voorts een bezichtiging van de kunstschatten in de St.Servaasbasiliek en een kort concert aldaar. Zondagmorgen verlenen wij medewerking aan de S.O.W-kerkdienst in de St.Jan, met na de middag een bezoek aan de militaire begraafplaats te Margraten en aan het witte stadje Thorn.

Op 18 mei 2003 vindt een “Gemeinsames Konzert” plaats met het Männerchor Uelsen in de Reformierte Kirche te Uelsen. Beide koren treden afzonderlijk en ook gezamenlijk op voor een groot en enthousiast publiek. Wij wachten op een hernieuwde kennismaking in Almelo.

Onze geboortedatum is 27 juni 1918, dus op die datum in 2003 bestaat ons koor 85 jaar. De jubileumviering en herdenking wordt gehouden op 23 september met een feestavond. Vooraf wordt een klein concert gegeven voor genodigden. De ontvangst van genodigden en dames van de leden vindt plaats in de Grote Kerk, waar ook enkele sprekers het woord voeren. Na het concert is er een gezellig samenzijn in het nieuwe centrum “De Schouw”aan het Kerkplein, waar wij in het vervolg onze repetities zullen houden.

De Exoduskapel, waar wij sinds 1967 onze repetities hielden, wordt afgebroken. Na 36 jaar gaan wij weer terug naar het kerkplein en nemen (gelukkig) Jurriën mee! Op 8 november volgt dan het jubileumconcert van het A.C.M. met het A.M.K. onder het motto meer samen. Een uit beide koren gevormde jubileumcommissie wordt een gezamenlijk concert voorbereid dat wordt uitgevoerd in de Grote Kerk te Almelo. Een uniek concert binnen de Almelose stadsmuren, tot stand gekomen in een vriendschappelijke en collegiale sfeer. Voor een voortreffelijke begeleiding zorgt de Harmonie St. Jan uit Wierden, o.a. bij de gezamenlijke uitvoering van het symfonisch gedicht “Finlandia”van Sibelius en “Landerkennung”van Grieg.

Op 15 Mei 2004 start een nieuwe ronde 5x A.C.M. in de Grote Kerk te Apeldoorn. De 5 A.C.M.-koren presenteren zich ter afsluiting van een prachtige dag met o.a. een bezoek aan het Loo, afzonderlijk en daarna als een groot samengesteld koor in de volle Grote Kerk.

Ons najaarsconcert op zaterdag 15 oktober 2005 heeft een internationaal karakter. Het Hongaarse Jongerenkoor “Korus” o.l.v. dirigent Agnes Gerenday is met 65 leden in Almelo en logeert bij de leden van het A.C.M. Natuurlijk is de Grote Kerk volledig bezet en beide koren verrassen met een gezamenlijke Prayer of Thankful Praise van Hal Hopson. Over het jeugdkoor schreef de recensist: een stralend koor, een master-class” en het A.C.M. overtuigde met een prachtige uitvoering.

Het Christelijk Mannenkoor Emmeloord nodigde het A.C.M. uit voor een najaarsuitvoering in Emmeloord op 5 november 2005, met een tegenbezoek van het E.M.C. in 2007 in Almelo. Zo gezegd, zo gedaan. Een prachtig uitstapje naar en door het nieuwe land en een geslaagd concert in de Jeruzalemkerk te Emmeloord. Op 27 oktober 2007 hebben de Emmeloorders samen met het A.C.M. in de Grote Kerk te Almelo het najaarsconcert verzorgd. Een groot koor met veel volume en met een eigen repertoir dat een goede indruk achterliet bij de concertbezoekers. Een geslaagd tegenbezoek van een vriendenkoor aan Almelo.

Het jubileumjaar 2008 – 90 jaar A.C.M. start op 5 januari. Het A.C.M. zingt samen met het A.M.K., onder begeleiding van het Orkest van het Oosten tijdens de Nieuwjaarsreceptie van de gemeente Almelo in het Theaterhotel. Van 29 april t/m 5 mei vindt de jubileumreis plaats naar Boedapest. Eindelijk weer eens een “ouderwetse reis”, hoewel de altijd gezellige twee-daagse busreis ontbreekt want het A.C.M. (plusminus 100 personen) reist dit keer per vliegtuig vanaf Eindhoven. Binnen 2 uur zijn we in Hongarije waar we 5 dagen verblijven in het Atlashotel te Pest. Een programma met veel bezienswaardigheden, heerlijk ontspannen, mooie concerten! Hiervan wordt een speciale reisforte uitgebracht, waarin u reisverslagen kunt lezen en foto’s van de reis aantreft. De herdenkingsdienst 90 jaar wordt gehouden op zondagmorgen 18 mei 2008 in de Grote Kerk te Almelo, voorganger is dr. Otto Mulder. Het A.C.M. zingt in de dienst de diverse onderdelen in de liturgie. Centraal thema in de dienst: Testificare Cantans = zingend getuigen. Direct na de dienst geeft het koor een koorconcert voor enkele honderden bezoekers van de dienst. De jubileumcommissie heeft naast deze herdenkingsdienst een receptie gepland op de middag van de 11e oktober. In de Schouw worden de leden van het gemeentebestuur, diverse relaties, afgevaardigden van K.C.Z.B., bevriende koren en koren uit Almelo ontvangen. Daarnaast zijn de leden van de Stichting Vrienden van het A.C.M., donateurs en de leden met hun dames uitgenodigd. In de druk bezochte en geanimeerde receptie, met speeches en veel goede wensen voor de toekomst, blijkt dat het koor een warme plek heeft verworven in de zangerswereld en de Almelose gemeenschap. ‘s- Avonds volgt dan het jubileumconcert waarover u ongetwijfeld in Forte een deskundig verslag zult aantreffen.

Terugblik In de gehele terugblik over 90 jaar Almelo’s Christelijk Mannenkoor heb ik geen namen van koorleden genoemd, op een uitzondering na. Er zijn natuurlijk heel veel koorleden geweest die in de loop der jaren grote verdiensten voor het koor hebben gehad. Maar het is ondoenlijk om dat allemaal te achterhalen, ergo je gaat vergeten om mensen te noemen. Niet minder belangrijk zijn al die anderen die met hun prachtige stemmen kleur hebben gegeven aan de zang en aan hen die zo waardevol waren en zijn voor de sfeer en saamhorigheid van ons koor. Datzelfde geldt voor het noemen van namen van jubilarissen en van leden die ons in de loop der jaren ontvallen zijn.

Bij de terugblik heb ik mij beperkt tot een keuze uit vele activiteiten van ons koor, de vele concertreizen en optredens in het buitenland en enkel bijzondere gebeurtenissen.

Ik heb het met plezier gedaan, wat een rijke geschiedenis!

oktober 2008

Roel Koetsier